Công nghệ – để nhẹ đầu hơn, không phải để chạy nhanh hơn

Có một giai đoạn, người ta tin rằng công nghệ càng phát triển thì con người càng rảnh rỗi. Nhưng thực tế lại ngược lại. Ứng dụng nhiều hơn. Thiết bị thông minh hơn. Và đầu óc thì… lúc nào cũng đầy. Không phải vì công việc khó hơn. Mà vì quá nhiều thứ cùng đòi hỏi sự chú ý.

Thông báo chen vào giữa một suy nghĩ đang dang dở.
Tiếng ồn kéo ta ra khỏi nhịp tập trung vừa kịp hình thành.
Những thứ rất nhỏ, nhưng góp lại thành một dạng mệt mỏi rất âm thầm.

Có lẽ, vấn đề không nằm ở công nghệ.
Mà ở cách ta đang dùng nó để chạy nhanh hơn, thay vì sống nhẹ hơn.

Công nghệ, nếu nhìn cho kỹ, không nhất thiết phải khiến con người làm được nhiều việc hơn trong cùng một khoảng thời gian.
Đôi khi, giá trị lớn nhất của nó chỉ là giảm bớt những thứ không cần thiết, để đầu óc được thở.

Mình để ý điều này nhiều hơn trong những khoảnh khắc rất đời:
khi cần tập trung làm việc ở quán cà phê đông người,
khi muốn đọc vài trang sách giữa thành phố ồn ào,
hay đơn giản là khi cần một khoảng yên để suy nghĩ.

Trong những lúc đó, công nghệ không cần phải thông minh theo kiểu phô trương.
Nó chỉ cần làm tốt một việc rất nhỏ:
giữ cho những nhiễu loạn bên ngoài không tràn vào bên trong.

Một thiết bị quen thuộc như AirPods Pro đôi khi lại cho thấy rõ triết lý này.
Không phải vì nó là tai nghe không dây.
Cũng không phải vì nó nằm trong một hệ sinh thái lớn.

Điểm đáng giá nằm ở khả năng giảm tiếng ồn một cách âm thầm.
Không tách con người khỏi thế giới.
Chỉ làm dịu bớt những âm thanh dư thừa, để ta không phải căng mình chống đỡ.

Chống ồn, suy cho cùng, cũng là một dạng công nghệ rất “người”.
Nó không thay ta suy nghĩ.
Không can thiệp vào cảm xúc.
Chỉ lùi lại một bước, để đầu óc có thêm không gian.

Một gợi ý nhỏ

AirPods Pro

AirPods Pro

Và đôi khi, chỉ cần vậy là đủ.

Không cần làm nhiều hơn hôm qua.
Không cần chạy nhanh hơn người khác.
Chỉ cần nhẹ đầu hơn một chút, để giữ được sự tập trung, sự bình tĩnh, và những khoảng lặng cần thiết trong ngày.

Có lẽ, công nghệ tốt nhất không phải là công nghệ khiến con người mạnh lên.
Mà là công nghệ giúp con người không kiệt sức trong một thế giới vốn đã quá nhiều tiếng động.

Xem thêm →